على محمدى خراسانى

77

شرح رسائل (فارسى)

( اشكال چهارم ) مستشكل مىگويد : مقصود شما از استدلال به آيه نبأ اينست كه ثابت كنيد حجيت خبر واحد عادل را در احكام شرعيه و اين مقصود حاصل نمىشود زيرا كه ما مدعى هستيم كه همان‌طورىكه در خبر فاسق از احكام تبين واجب است و اين را از منطوق آيه مىدانيم همچنين در خبر عادل از احكام هم تبين واجب است امّا نه به حكم اين آيه بلكه به حكم اجماع چون اجماع قائم است بر اينكه به مجرّد برخورد با يك حديث و خبر عادل حق نداريم بدان عمل كنيم بلكه اگر عام است بايد از مخصص آن فحص كنيم و اگر مطلق است از مقيّد آن و اگر نص است از معارض آن و بعد الفحص و اليأس بايد عمل كنيم پس در هر دو تبين لازم است و هيچ‌كدام ابتدا به ساكن حجت نيستند پس مطلوب شما حاصل نمىشود و اگر شما بگوئيد : پس مفهوم آيه كه مىگويد : در خبر عادل تبين لازم نيست مربوط به كجا است ؟ . ما خواهيم گفت : اين مربوط به اخبار در موضوعات است كه در آنها تبين لازم نيست مثل شهادت به سرقت و قتل و رؤيت هلال و . . . پس به حكم آيهء نبأ خبر عادل تنها در موضوعات حجت است و لا غير و اگر شما بفرمائيد : از آيه نبأ در موضوعات هم نمىتوان استفاده كرد چون در موضوعات اخبار عدل واحد كفايت نمىكند بلكه اخبار العدلين يا اربعة عدول لازم است . ما خواهيم گفت : منظور ما از حجيت خبر عدل در موضوعات حجيت فى الجملة است كه با انضمام عدل ديگر يا قسم حجيت كامل مىشود نه حجيت بالجمله كه خبر عدل واحد تمام حجت باشد . و اگر شما بفرمائيد : از راه اولويت ما ثابت مىكنيم كه خبر عادل در